Ana içeriğe atla

Uzm. Dr. Kadir Ortaköylü

El-Ayak-Ağız Hastalığı

Ellerini yıkayan çocuk – el-ayak-ağız hastalığından korunma

El-ayak-ağız hastalığı, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda görülen, genellikle hafif seyirli ve bulaşıcı bir viral enfeksiyondur. Kreş ve anaokulu gibi çocukların bir arada bulunduğu ortamlarda, sıklıkla yaz ve sonbahar aylarında salgınlar yapabilir.

Neden Olur ve Nasıl Bulaşır?

Hastalığa çoğunlukla Coxsackie virüsleri başta olmak üzere enterovirüs grubundaki virüsler yol açar. Virüs; hasta kişinin öksürük ve hapşırık damlacıkları, tükürük, su toplamış lezyonların sıvısı ve dışkı yoluyla bulaşır. Oyuncaklar ve ortak kullanılan eşyalar da bulaşmada rol oynar. Çocuklar özellikle hastalığın ilk haftasında en bulaşıcıdır; ancak virüs dışkıyla haftalarca atılmaya devam edebilir.

Belirtiler

Hastalık genellikle ateş, iştahsızlık, halsizlik ve boğaz ağrısıyla başlar. Bir iki gün içinde ağız içinde, dil, diş eti ve yanaklarda ağrılı küçük yaralar (aftlar) ortaya çıkar. Ardından el içlerinde, ayak tabanlarında ve sıklıkla popo bölgesinde kırmızı noktalar veya küçük su kabarcıkları görülür. Ağızdaki yaralar nedeniyle çocuk yemek yemek ve sıvı almak istemeyebilir.

Hastalık çoğunlukla 7-10 gün içinde kendiliğinden iyileşir. Bazı çocuklarda iyileşmeden birkaç hafta sonra el veya ayak tırnaklarında geçici dökülme görülebilir; tırnaklar zamanla normal şekilde yeniden çıkar.

Evde Bakım

Hastalığa özgü bir antiviral tedavi yoktur; bakım belirtileri hafifletmeye yöneliktir. Antibiyotikler virüslere etkili değildir.

  • Sıvı alımını yakından takip edin; soğuk su, ayran, süt gibi içecekleri küçük yudumlarla sık sık verin.
  • Soğuk ve yumuşak besinler (yoğurt, muhallebi, püreler) yutmayı kolaylaştırır.
  • Asitli, tuzlu, baharatlı ve sert yiyeceklerden kaçının; bunlar ağız yaralarını tahriş eder.
  • Ateş ve ağrı için yalnızca hekimin önerdiği ilaçları kullanın.
  • Su toplamış kabarcıkları patlatmayın.

Korunma ve Kreşe Dönüş

  • Tuvalet sonrası, bez değişiminden sonra ve yemek öncesinde elleri sabun ve suyla yıkayın.
  • Oyuncakları ve sık dokunulan yüzeyleri düzenli olarak temizleyin.
  • Hasta çocukla bardak, çatal-kaşık ve havlu paylaşılmamasına dikkat edin.
  • Çocuğunuzu ateşi düşene ve ağız yaraları iyileşip genel durumu düzelene kadar kreşe veya okula göndermeyin.

Ağız Yaraları ve Beslenme

Ağız içindeki yaralar, hastalığın en rahatsız edici kısmıdır ve çocuğun beslenmesini belirgin şekilde etkileyebilir. Bu dönemde çocuğun normal yemek düzenini sürdürmesi beklenmemelidir; önemli olan yeterli sıvı almasıdır. Pipetle içmek bazı çocuklar için daha kolay olabilir. Yemeklerin ılık veya soğuk sunulması, sıcak yiyeceklere göre daha rahat tolere edilir.

Küçük bebeklerde ağız yaraları emmeyi zorlaştırabilir; bebeğin daha kısa ama daha sık beslenmesi faydalı olabilir. Islak bez sayısı, sıvı alımının yeterli olup olmadığını anlamak için pratik bir göstergedir. Yaralar genellikle bir hafta içinde iyileşir ve iştah kademeli olarak geri döner.

Hastalık Tekrarlar mı?

El-ayak-ağız hastalığına farklı virüs tipleri yol açabildiği için çocuklar bu hastalığı birden fazla kez geçirebilir. Bir kez geçirmek, diğer virüs tiplerine karşı koruma sağlamaz. Erişkinler de hastalanabilir, ancak çoğunlukla hafif geçirirler. Hamile kadınların hasta çocukla temas sonrasında hijyen kurallarına özellikle dikkat etmesi ve herhangi bir belirti durumunda hekimine danışması önerilir.

Kısaca

El-ayak-ağız hastalığı çoğu çocukta bir hafta ile on gün içinde kendiliğinden iyileşen hafif bir viral enfeksiyondur. Bu süreçte en önemli konu çocuğun yeterli sıvı almasını sağlamak ve bulaşmayı önlemek için hijyen kurallarına uymaktır. Sıvı alamama veya nörolojik belirtiler gibi uyarı işaretlerinde ise gecikmeden hekime başvurulmalıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

  • Çocuk sıvı alamıyor, idrar miktarı azalmış ya da ağzı çok kuruysa
  • Ateş 3 günden uzun sürüyorsa
  • 6 aydan küçük bir bebekte belirtiler varsa
  • Çocukta aşırı uykuya meyil, sürekli kusma, şiddetli baş ağrısı veya ense sertliği varsa
  • Havale geçirirse, dengesizlik, kollarda veya bacaklarda güçsüzlük fark edilirse (acil başvuru)
  • Belirtiler 10 günden uzun sürüyor ya da cilt lezyonları iltihaplanmış görünüyorsa

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için muayene gerekir. Çocuğunuzla ilgili her türlü sağlık sorusunda hekiminize danışınız.

Randevu ve bilgi için bize ulaşın
Uzm. Dr. Kadir Ortaköylü
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Hızlı İletişim

0546 219 88 89

Mesajla bilgi alın

Merkez / Osmaniye

info@drkadirortakoylu.com